2. 3. Polskie Państwo Podziemne

1. Początki ruchu oporu w Polsce

a. Polacy nie podjęli kolaboracji z Niemcami na większą skalę

b. już w pierwszych miesiącach okupacji w Polsce powstało ponad 300 organizacji konspiracyjnych

2. Powstanie ogólnokrajowych organizacji zbrojnych – pion wojskowy Polskiego Państwa Podziemnego

a.  na rozkaz marsz. Edwarda Śmigłego-Rydza we wrześniu 1939 r. powstała Służba Zwycięstwu Polski, której

dowódcą został gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz

b. 13 XI 1939 r. gen. Władysław Sikorski powołał Związek Walki Zbrojnej (ZWZ)

c. 14 II 1942 r. ZWZ został przekształcony w Armię Krajową (AK)

d. dowódcy ZWZ-AK

– pierwszym dowódcą ZWZ był gen. Kazimierz Sosnkowski, którego Komenda Główna działała we Francji

– pierwszym Komendantem Głównym w kraju został w czerwcu 1940 r. gen. Stefan Rowecki-„Grot” –aresztowany przez gestapo w VI 1943 r.

– w czerwcu 1943 r. Komendantem Głównym Armii Krajowej został gen. Tadeusz Komorowski-„Bór”

3. Pion polityczny Polskiego Państwa Podziemnego

a. główne polskie partie polityczne działające w konspiracji

Stronnictwo Narodowe  (SN)

Polska Partia Socjalistyczna  (PPS) w konspiracji działała jako Wolność Równość Niepodległość (WRN)

Stronnictwo Ludowe  (SL)

Stronnictwo Pracy  (SP)

b. utworzenie przez główne partie polityczne Politycznego Komitetu Porozumiewawczego (PKP) II 1940 r.

c. przekształcenie się PKP w Radę Jedności Narodowej  (RJN) – I 1944 r.

4. Pion administracyjny Polskiego Państwa Podziemnego

a. utworzenie Delegatury Rządu Rzeczypospolitej na Kraj

b. na czele Delegatury stał Delegat Rządu na Kraj

c. na szczeblu centralnym utworzono departamenty, które odpowiadały przedwojennym ministerstwom

d. na terenie całego kraju tworzono terenowe organizacje Delegatury

5. Działalność ZWZ-AK

a. głównym celem ZWZ i AK było przygotowanie ogólnokrajowego powstania zbrojnego

b. sabotaż – udział Szarych Szeregów (zakonspirowane Harcerstwo Polskie)

c. działalność dywersyjna

– akcje zbrojne wymierzona w niemiecki transport i magazyny

– organizacją działań dywersyjnych zajmowało się Kierownictwo Dywersji  (Kedyw)

d. największe akcje zbrojne Armii Krajowej

– tzw. akcja pod Arsenałem – odbicie Janka Bytnara-„Rudego” (26 III 1943 r.)

– zamach na gen. SS Franza Kutscherę (1 II 1944 r.)

e. działalność wywiadowcza – np. zdobycie informacji o pociskach V-1 i rakietach V-2

6. Rząd emigracyjny i Polskie Państwo Podziemne

a. organizacje wchodzące w skład Polskiego Państwa Podziemnego uznawały władzę rządu emigracyjnego

b. łączność z krajem utrzymywano przy pomocy radiostacji i kurierów:

Jan Karski

Jan Nowak-Jeziorański

– z Londynu do kraju przerzucano również specjalnie przeszkolonych do działań dywersyjnych tzw. cichociemnych  

7. Niektóre organizacje polityczne tworzyły odrębne formacje zbrojne:

a. organizacje stworzone przez Stronnictwo Narodowe

Narodowa Organizacja Wojskowa (NOW)

Narodowe Siły Zbrojne (NSZ)

b. Bataliony Chłopskie – organizacja Stronnictwa Ludowego

8. Poza strukturami Polskiego Państwa Podziemnego działały organizacje komunistyczne, które nie uznawały rządu emigracyjnego i działały w porozumieniu ze Związkiem Sowieckim

a. Polska Partia Robotnicza

b. Gwardia Ludowa – od 1944 r. działająca jako Armia Ludowa