4. 4. Polska w czasach stalinizmu

1. Utworzenie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) – 1948 r.

a. Władysław Gomułka został oskarżony o „odchylenia prawicowo-nacjonalistyczne” i odwołany ze stanowiska I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej (KC PPR), a następnie uwięziony

b. 15 XII 1948 r. podczas kongresu zjednoczeniowego Polska Partia Socjalistyczna (PPS) została połączona z Polską Partią Robotniczą (PPR) tworząc Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą (PZPR)

c. w Polsce działały jeszcze dwie partie:

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL)

Stronnictwo Demokratyczne (SD)

d. mimo to w Polsce funkcjonował system monopartyjny, ponieważ ZSL i SD były całkowicie zależne od PZPR

2. W polskiej gospodarce został utrwalony system centralnie zarządzanej gospodarki planowej

a. w latach 1950-1955 realizowany był plan sześcioletni

b. celem planu sześcioletniego była przyśpieszona industrializacja

c. w ramach planu sześcioletniego m.in. powstała Nowa Huta

d. rezultaty planu sześcioletniego:

– wzrost produkcji przemysłowej o 250%

– masowa migracja ludności wiejskiej do miast

– aktywizacja zawodowa kobiet  

– natomiast nie uległo poprawie zaopatrzenie ludności w podstawowe dobra konsumpcyjne

3. Władze komunistyczne zamierzały na wzór sowiecki zlikwidować indywidulane rolnictwo  

a. podjęta próba kolektywizacji rolnictwa przez tworzenie:

– rolniczych spółdzielni produkcyjnych

Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR)

b. indywidualni rolnicy, którzy nie chcieli przyłączyć się do spółdzielni, byli szykanowani – w propagandzie nazywano ich obraźliwie kułakami

4. W krajach komunistycznych propaganda utrwalała kult Stalina

5. W kulturze rozpowszechnił się przesiąknięty komunistyczną propagandą socrealizm

 

6. 22 VII 1952 r. sejm uchwalił Konstytucję

a. w treść konstytucji ingerował osobiście Józef Stalin

b. konstytucja z 1952 r. wprowadzała nową nazwę państwa – Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)

c. konstytucja likwidowała trójpodział władzy i ustanawiała:

– jednoizbowy sejm

– 15-osobową Radę Państwa zastępowała zlikwidowany urząd prezydenta

d. rzeczywista władza w państwie spoczywała w rękach I sekretarza Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

e. konstytucja ograniczała prawa obywatelskie, wprowadzając zapis, że „nie mogą one godzić w ustrój i porządek prawny PRL”

7. Prześladowania Kościoła katolickiego

a. w 1951 r. został uwięziony biskup kielecki Czesław Kaczmarek

b. w 1953 r. aresztowano prymasa Polski, kardynała Stefana Wyszyńskiego