4. 5. Poznański Czerwiec i Polski Październik

1. Sytuacja w Polsce po śmierci Józefa Stalina

a. Bolesław Bierut powierzył urząd premiera Józefowi Cyrankiewiczowi

b. uległ osłabieniu terror

c. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) przemianowano na Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (MSW)

d. zmiany w nastrojach społecznych

Adam Ważyk opublikował Poemat dla dorosłych, którego treść była sprzeczna z założeniami socrealizmu

– aktywnie działało młodzieżowe pismo „Po Prostu”

e. po śmierci Bolesława Bieruta w 1956 r. I sekretarzem PZPR został Edward Ochab

2. Podziały wewnętrzne w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)

a. puławianie – opowiadali się za reformami, ale w ramach systemu socjalistycznego

b. natolijczycy – opowiadali się za dotychczasowymi formami sprawowania władzy

3. Poznański Czerwiec 1956 r.

a. w pierwszej połowie 1956 r. nastąpiło złagodzenie polityki władz

– władze ogłosiły amnestię dla więźniów politycznych

cenzura uległa złagodzeniu

– wśród Polaków rozpowszechniły się informacje o treści tzw. referatu Chruszczowa

b. sytuacja ekonomiczna społeczeństwa nie poprawiła się w zadowalającym stopniu

c. 28 VI 1956 r. robotnicy Zakładów Przemysłu Metalowego im. Hipolita Cegielskiego ogłosili strajk i przeprowadzili masową manifestację przed budynkiem Komitetu Wojewódzkiego PZPR

d. w wyniku walk zginęło ok. 70 osób (wśród ofiar był 13-letni Romek Strzałkowski)

4. Polski Październik

a. w październiku 1956 r. odbyło się VIII Plenum KC PZPR

– funkcję I sekretarza KC PZPR powierzono Władysławowi Gomułce

– wybór Gomułki zaakceptował Nikita Chruszczow, który osobiście przyleciał do Warszawy

b. w pierwszym okresie rządów Gomułki nastąpiła poprawa sytuacji w kraju

– uwalniano kolejnych więźniów politycznych i zrehabilitowano niesłuszni skazanych

– władze zrezygnowały z przymusowej kolektywizacji

– poprawie uległy stosunki z Kościołem – m. in. uwolniono prymasa Stefana Wyszyńskiego i innych duchownych

– został zreformowany aparat bezpieczeństwa – utworzono Służbę Bezpieczeństwa (SB)

– zmniejszono wpływy oficerów sowieckich w wojsku polskim

– władze umożliwiły powrót do ojczyzny Polaków, którzy dotąd przebywali w ZSRS

c. już w 1947 r. Władysław Gomułka zahamował procesy demokratyzacyjne