6. 3. Polska w latach 90-ych XX wieku

1. Reformy Leszka Balcerowicza

a. celem planu Leszka Balcerowicza była transformacja, czyli przekształcenie polskiej gospodarki z centralnie planowanej na kapitalistyczną gospodarkę rynkową

b. główne cele planu Balcerowicza

prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych i budowa sektora prywatnego

ograniczenie deficytu budżetowego

walka z inflacją

– rezygnacja z urzędowego regulowania cen – ceny miały być regulowane przez rynek (popyt i podaż)

2. Wprowadzenie reform Balcerowicza spowodowało przejściowe pogorszenie się sytuacji wielu grup społecznych

a. w wyniku upadku wielu państwowych przedsiębiorstw pojawiło się wysokie bezrobocie

b. nastąpił spadek realnych wynagrodzeń i pogorszenie jakości życia niektórych grup społecznych

c. życie gospodarcze zakłócały liczne afery gospodarcze i przestępczość

3. Polska scena polityczna na początku lat 90-ych XX wieku

a. na początku lata 90-ych w Polsce powstało kilkadziesiąt nowych partii politycznych

b. w wyniku rozpadu dawnego obozu solidarnościowego powstały m.in.:

Porozumienie Centrum (PC) – Jarosław Kaczyński

– Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna (ROAD) – Zbigniew Bujak

Unia Demokratyczna (UD)

Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (ZChN)

Kongres Liberalno-Demokratyczny

c. dawni działacze PZPR utworzyli Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)

d. działało Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL)

4. Pierwsze wybory prezydenckie

a. w  1990 r. odbyły się pierwsze powszechne wybory prezydenckie

– pierwszym prezydentem wyłonionym w wyborach powszechnych został Lech Wałęsa

– ostatni prezydent RP na uchodźctwie – Ryszard Kaczorowski przekazał Lechowi Wałęsie symbole władzy

b. w wyborach prezydenckich w 1995 r. zwycięstwo odniósł Aleksander Kwaśniewski

– Aleksander Kwaśniewski był przedstawicielem lewicy postkomunistycznej

– Aleksander Kwaśniewski  sprawował urząd prezydenta przez dwie kadencje – do 2005 r.

c. w wyborach prezydenckich w 2005 r. zwycięstwo odniósł kandydat Prawa i Sprawiedliwości – Lech Kaczyński

5. Przemiany ustrojowe w Polsce

a. nowelizacja Konstytucji w grudniu 1989 r.

– wprowadzała ustrój demokratyczny i pluralizm polityczny

– wprowadzała swobodę działalności gospodarczej i przywracała mechanizmy rynkowe w gospodarce

b. 17 X 1992 r. została uchwalona mała konstytucja, która regulowała nowe zasady sprawowania władzy w Polsce

c. 2 IV 1997 r. została uchwalona Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

6. Sytuacja polityczna w latach 1991-2005

a. 27 X 1991 r. odbyły się pierwsze w pełni demokratyczne wybory parlamentarne w Polsce

– w wyborach uczestniczyło 29 partii, które utworzyły w parlamencie 18 klubów poselskich

– wybory wygrały partie postsolidarnościowe, które utworzyły koalicję rządową

– silne rozdrobnienie sejmu spowodowało, że rządy były bardzo niestabilne

– brak stabilności rządów doprowadził do skrócenia kadencji sejmu

b. nowe wybory parlamentarne odbyły się 19 IX 1993 r.

– w wyborach do sejmu drugiej kadencji zwycięstwo odniosła lewica postkomunistyczna

– nowy rząd został utworzony przez koalicję SLD i PSL

c. w wyborach parlamentarnych w 1997 r. zwycięstwo odniósł obóz postsolidarnościowy

– władzę objęła koalicja rządowa Akcji Wyborczej Solidarność (AWS) i Unii Wolności (UW)

– rząd AWS-UW przeprowadził cztery duże reformy (administracyjną, emerytalną, służby zdrowia i oświaty)

d. wybory parlamentarne w 2001 r. ponownie wygrał Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)

e. w wyborach parlamentarnych w 2005 r. zwyciężyło Prawo i SprawiedliwośćJarosław Kaczyński

– nowy rząd został utworzony przez koalicję Prawa i Sprawiedliwości, Ligi Polskich Rodzin oraz Samoobrony

– pozycję nowego rządu wzmocniło sprawowanie urzędu prezydenta przez Lecha Kaczyńskiego