3. 2. Elementy feudalizmu w czasach nowożytnych

 

1. Dualizm gospodarczy w Europie

a. kształtowanie się kapitalistycznych stosunków gospodarczych w Europie zachodniej

– intensywny rozwój wytwórczości rzemieślniczej

– kształtowanie się gospodarki kapitalistycznej w rolnictwie

b. rozwój gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej w Europie środkowej

– folwark pańszczyźniany – duże gospodarstwo rolne produkujące na sprzedaż w oparciu o pańszczyznę (nieodpłatną pracę) w zamian za prawo użytkowania ziemi będącej własnością właściciela folwarku

– powrót do poddaństwa chłopów – ekonomicznej, prawnej i osobistej zależności chłopów od szlachty

– umocnienie ekonomicznej, politycznej i prawnej pozycji szlachty

– ograniczenie gospodarczego znaczenia mieszczaństwa

2. Uwłaszczenie chłopów na ziemiach polskich

a. zniesienie poddaństwa osobistego chłopów na terenie Księstwa Warszawskiego – 1807 r.

b. uwłaszczenie chłopów – nadanie im uprawianej ziemi na własność

– najwcześniej rozpoczęło się  w zaborze pruskim – od 1808 r.

– w zaborze austriackim (Galicja) – w 1848 r.

– w Królestwie Polskim – w 1864 r.