2. 1. Instytucja państwa

 

1. Państwo jest organizacją publiczną wyposażoną w wyłączną i suwerenną władzę, obejmującą zakresem swego działania ogół członków społeczeństwa żyjącego na określonym terytorium. Państwo legalnie posługuje się przymusem, a respektowanie prawa jest jednym z podstawowych  obowiązków ludzi przebywających na terytorium państwa oraz organizacji w nim działających.

 

2. Poglądy na genezę państwa

a. koncepcja teistyczna

– państwo powstało dzięki działaniu siły nadprzyrodzonej

– koncepcja św. Tomasza z Akwinu  - od Boga pochodzi idea władzy, a państwa są dziełem ludzi

b. koncepcja umowy społecznej

– państwo jest rezultatem umowy między społeczeństwem a władzą

– neguje interwencję boską

– czołowi teoretycy: John Locke i Jean Jacques Rousseau

c. koncepcja podboju i przemocy

– państwo powstało w wyniku podboju plemion słabszych przez silniejsze\

– główny teoretyk – Ludwik Gumplowicz

d. koncepcja marksistowska

– powstanie państwa było wynikiem walki klas

– główni teoretycy: Karol Marks, Fryderyk Engels

 

3. Funkcje państwa

a. funkcja wewnętrzna – tworzenie systemu prawa i jego egzekwowanie

b. funkcja zewnętrzna – zabezpieczanie interesów państwa na arenie międzynarodowej

c. funkcja wychowawcza – upowszechnianie w społeczeństwie określonych wartości i postaw

d. funkcja gospodarcza – działania na rzecz rozwoju gospodarczego państwa

c. funkcja socjalna – zapewnianie pomocy osobom, które nie mogą same o siebie zadbać

 

4. Władza państwowa

a. władza państwowa to zdolność do kierowania społeczeństwem znajdującym się w granicach państwa poprzez wydawanie i narzucanie decyzji

b. legitymizacja władzy – uprawomocnienie władzy oparte na społecznej akceptacji, powszechne przekonanie, że sprawowanie władzy przez określone podmioty jest zasadne, usprawiedliwione

c. typy legitymizacji władzy:

– legitymizacja tradycyjna – opiera się na przekonaniu lub tradycji, że sprawowanie władzy przez daną osobę jest słuszne

– legitymizacja charyzmatyczna – opiera się na przekonaniu, że rządzący posiada wyjątkowe cechy, predysponującego go do sprawowania władzy

– legitymizacja legalna – opiera się na obowiązujących w państwie przepisach prawnych