9. Polska polityka zagraniczna

 

I. Pojęcie polityki zagranicznej

1. Polityka zagraniczna jest to zorganizowany wysiłek państwa zmierzający do realizacji jego zewnętrznych interesów i polega na kształtowaniu korzystnego otoczenia międzynarodowego oraz modyfikowaniu zjawisk niepożądanych.

2. Racja stanu jest to najwyższe dobro państwa i jego obywateli

3. Cele polityki zagranicznej

a. strategiczne – długofalowe

b. taktyczne – doraźne

4. Metody i środki realizacji polityki zagranicznej

a. obór metod

– perswazja

– nacisk

– nakłanianie

– przymus

b. dobór środków:

– środki psychospołeczne – np.: współpraca naukowa, zagraniczna polityka kulturalna, polityka informacyjna, polityka narodowościowa

– środki polityczne i prawne – np.: rozmowy, konsultacje, negocjacje, pokojowe rozwiązywanie sporów, nacisk dyplomatyczny, oferty kompromisowe i pojednawcze

– środki ekonomiczne – np.: pomoc gospodarcza, doradztwo, umorzenie lub przesunięcie spłat kredytów, embargo, sankcje, praktyki dyskryminacyjne

– środki militarne – np.: demonstracja siły, pomoc wojskowa, interwencje, wojna, wspieranie jednej ze stron konfliktu, dostarczanie broni jednej ze stron konfliktu, odstraszanie lub szantaż za pomocą broni jądrowej

5. Uwarunkowania polityki zagranicznej

a. uwarunkowania zewnętrzne

– napięci i konflikty w stosunkach międzynarodowych

– roszczenia terytorialne

– agresywne ideologie i nacjonalizmy

– rywalizacja o strefy wpływów

– tzw. zagrożenia asymetryczne – np. terroryzm, zorganizowana przestępczość

b. uwarunkowania wewnętrzne

– środowisko geograficzne i bogactwa naturalne

– wielkość państwa i potencjał demograficzny

– poziom rozwoju gospodarczego i potencjał ekonomiczny

– mechanizmy i zasady współpracy wewnątrz struktur decyzyjnych

 

II. Warunki realizacji polskiej polityki zagranicznej

1. Zmiany w uwarunkowaniach polityki zagranicznej

a. zewnętrzne uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej

– zmiana układu granic ze względu na przekształcenia polityczne w Europie

– zmiana układu sił na świecie – zakończeni zimnej wojny klęską i upadkiem obozu komunistycznego

– kształtowanie się nowej struktury ładu międzynarodowego

b. wewnętrzne uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej

– reformy polityczne polegające na przejściu od systemu niedemokratycznego do demokratycznego

– reformy gospodarcze – odejście od gospodarki centralnie zarządzanej do gospodarki kapitalistycznej

2. Organy państwa w stosunkach międzynarodowych w Polsce

a. prezydent

– jest najwyższym przedstawicielem państwa w stosunkach międzynarodowych

– uczestniczy w procesie ratyfikacyjnym umów międzynarodowych

b. parlament

– kontroluje prowadzenie polityki zagranicznej, decyduj

– decyduje o wojnie i pokoju

– w ograniczonym stopniu uczestniczy w realizowaniu polityki zagranicznej

– uczestniczy w procesie ratyfikacyjnym niektórych umów międzynarodowych

c. rząd – ma decydujący wpływ na kształt i główne kierunki polityki zagranicznej

d. minister spraw zagranicznych

– odpowiada za realizację polityki zagranicznej państwa

– prowadzi rokowania

– zawiera umowy

– utrzymuje kontakt z przedstawicielami innych państw

– mianuje członków misji dyplomatycznych

3. Organy zewnętrzne

a. ambasady najważniejsze placówki dyplomatyczne, spełniająca rolę przedstawicielstwa dyplomatycznego przy rządzie państwa przyjmującego

– reprezentują państwo i chronią jego interesy

– prowadzą rokowania

– dbają o rozwój dobrych stosunków z innymi państwami

b. misje specjalne – delegacje wysyłane za granicę w celu załatwienia konkretnej sprawy

c. przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych

d. urzędy konsularne – działają na rzecz ochrony interesów obywateli

e. Instytuty Polskie

 

III. Cele i działania polityki zagranicznej III RP

1. Budowanie nowych relacji ze Wschodem i Zachodem

a. przystąpienie Polski do Rady Europejskiej – 1991 r.

b. nawiązanie stosunków z wspólnotami europejskimi  i NATO

c. powołanie tzw. Trójkąta Weimarskiego (forum dyskusyjne Polski, Niemiec i Francji) – 1991 r.

d. nawiązanie dwustronnych układów o przyjaźni i współpracy z: Wielką Brytanią, Francją, Belgią, Szwajcarią

e. zaangażowanie w Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE), a następnie Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE)

f. uregulowanie stosunków z sąsiadami

2. Starania Polski o włączenie do struktur euroatlantyckich

a. podpisanie przez prezydenta Lecha Wałęsę dokumentów:

Założeń polskiej polityki bezpieczeństwa

Polityki bezpieczeństwa i strategii obronnej Rzeczypospolitej Polskiej

b. przystąpienie Polski do NATO – 12 III 1999 r.

c. przystąpienie Polski do Unii Europejskiej – 1 V 2004 r.

3. Europeizacja polskiej polityki zagranicznej

 

IV. Relacje dwustronne Rzeczypospolitej Polskiej

1. Relacje polsko-francuskie

a. zawarcie Traktatu o przyjaźni i solidarności – 9 IV 1991 r.

b. współpraca w ramach Trójkąta Weimarskiego

c. rozbieżności:

– problem interwencji w Iraku

– podział głosów w Radzie Unii Europejskiej

– problem zapisów dotyczących tradycji chrześcijańskich w projekcie Konstytucji dla Europy

– problem otwarcia francuskiego rynku pracy dla polskich pracowników

d. obszary współpracy

– bezpieczeństwo

– energia i środowisko naturalne

2. Relacje Polski z USA

a. pomoc Stanów Zjednoczonych w przezwyciężeniu zadłużenia i budowie demokracji i gospodarki wolnorynkowej

b. zabiegi strony polskiej o pozycję głównego partnera USA w Europie Środkowej

c. udział wojsk polskich w wojnie w Iraku

d. zacieśnianie współpracy wojskowej

               

9. Polska polityka zagraniczna

 

I. Pojęcie polityki zagranicznej

1. Polityka zagraniczna jest to zorganizowany wysiłek państwa zmierzający do realizacji jego zewnętrznych interesów i polega na kształtowaniu korzystnego otoczenia międzynarodowego oraz modyfikowaniu zjawisk niepożądanych.

2. Racja stanu jest to najwyższe dobro państwa i jego obywateli

3. Cele polityki zagranicznej

a. strategiczne – długofalowe

b. taktyczne – doraźne

4. Metody i środki realizacji polityki zagranicznej

a. obór metod

– perswazja

– nacisk

– nakłanianie

– przymus

b. dobór środków:

– środki psychospołeczne – np.: współpraca naukowa, zagraniczna polityka kulturalna, polityka informacyjna, polityka narodowościowa

– środki polityczne i prawne – np.: rozmowy, konsultacje, negocjacje, pokojowe rozwiązywanie sporów, nacisk dyplomatyczny, oferty kompromisowe i pojednawcze

– środki ekonomiczne – np.: pomoc gospodarcza, doradztwo, umorzenie lub przesunięcie spłat kredytów, embargo, sankcje, praktyki dyskryminacyjne

– środki militarne – np.: demonstracja siły, pomoc wojskowa, interwencje, wojna, wspieranie jednej ze stron konfliktu, dostarczanie broni jednej ze stron konfliktu, odstraszanie lub szantaż za pomocą broni jądrowej

5. Uwarunkowania polityki zagranicznej

a. uwarunkowania zewnętrzne

– napięci i konflikty w stosunkach międzynarodowych

– roszczenia terytorialne

– agresywne ideologie i nacjonalizmy

– rywalizacja o strefy wpływów

– tzw. zagrożenia asymetryczne – np. terroryzm, zorganizowana przestępczość

b. uwarunkowania wewnętrzne

– środowisko geograficzne i bogactwa naturalne

– wielkość państwa i potencjał demograficzny

– poziom rozwoju gospodarczego i potencjał ekonomiczny

– mechanizmy i zasady współpracy wewnątrz struktur decyzyjnych

 

II. Warunki realizacji polskiej polityki zagranicznej

1. Zmiany w uwarunkowaniach polityki zagranicznej

a. zewnętrzne uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej

– zmiana układu granic ze względu na przekształcenia polityczne w Europie

– zmiana układu sił na świecie – zakończeni zimnej wojny klęską i upadkiem obozu komunistycznego

– kształtowanie się nowej struktury ładu międzynarodowego

b. wewnętrzne uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej

– reformy polityczne polegające na przejściu od systemu niedemokratycznego do demokratycznego

– reformy gospodarcze – odejście od gospodarki centralnie zarządzanej do gospodarki kapitalistycznej

2. Organy państwa w stosunkach międzynarodowych w Polsce

a. prezydent

– jest najwyższym przedstawicielem państwa w stosunkach międzynarodowych

– uczestniczy w procesie ratyfikacyjnym umów międzynarodowych

b. parlament

– kontroluje prowadzenie polityki zagranicznej, decyduj

– decyduje o wojnie i pokoju

– w ograniczonym stopniu uczestniczy w realizowaniu polityki zagranicznej

– uczestniczy w procesie ratyfikacyjnym niektórych umów międzynarodowych

c. rząd – ma decydujący wpływ na kształt i główne kierunki polityki zagranicznej

d. minister spraw zagranicznych

– odpowiada za realizację polityki zagranicznej państwa

– prowadzi rokowania

– zawiera umowy

– utrzymuje kontakt z przedstawicielami innych państw

– mianuje członków misji dyplomatycznych

3. Organy zewnętrzne

a. ambasady najważniejsze placówki dyplomatyczne, spełniająca rolę przedstawicielstwa dyplomatycznego przy rządzie państwa przyjmującego

– reprezentują państwo i chronią jego interesy

– prowadzą rokowania

– dbają o rozwój dobrych stosunków z innymi państwami

b. misje specjalne – delegacje wysyłane za granicę w celu załatwienia konkretnej sprawy

c. przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych

d. urzędy konsularne – działają na rzecz ochrony interesów obywateli

e. Instytuty Polskie

 

III. Cele i działania polityki zagranicznej III RP

1. Budowanie nowych relacji ze Wschodem i Zachodem

a. przystąpienie Polski do Rady Europejskiej – 1991 r.

b. nawiązanie stosunków z wspólnotami europejskimi  i NATO

c. powołanie tzw. Trójkąta Weimarskiego (forum dyskusyjne Polski, Niemiec i Francji) – 1991 r.

d. nawiązanie dwustronnych układów o przyjaźni i współpracy z: Wielką Brytanią, Francją, Belgią, Szwajcarią

e. zaangażowanie w Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE), a następnie Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE)

f. uregulowanie stosunków z sąsiadami

2. Starania Polski o włączenie do struktur euroatlantyckich

a. podpisanie przez prezydenta Lecha Wałęsę dokumentów:

Założeń polskiej polityki bezpieczeństwa

Polityki bezpieczeństwa i strategii obronnej Rzeczypospolitej Polskiej

b. przystąpienie Polski do NATO – 12 III 1999 r.

c. przystąpienie Polski do Unii Europejskiej – 1 V 2004 r.

3. Europeizacja polskiej polityki zagranicznej

 

IV. Relacje dwustronne Rzeczypospolitej Polskiej

1. Relacje polsko-francuskie

a. zawarcie Traktatu o przyjaźni i solidarności – 9 IV 1991 r.

b. współpraca w ramach Trójkąta Weimarskiego

c. rozbieżności:

– problem interwencji w Iraku

– podział głosów w Radzie Unii Europejskiej

– problem zapisów dotyczących tradycji chrześcijańskich w projekcie Konstytucji dla Europy

– problem otwarcia francuskiego rynku pracy dla polskich pracowników

d. obszary współpracy

– bezpieczeństwo

– energia i środowisko naturalne

2. Relacje Polski z USA

a. pomoc Stanów Zjednoczonych w przezwyciężeniu zadłużenia i budowie demokracji i gospodarki wolnorynkowej

b. zabiegi strony polskiej o pozycję głównego partnera USA w Europie Środkowej

c. udział wojsk polskich w wojnie w Iraku

d. zacieśnianie współpracy wojskowej

               

9. Polska polityka zagraniczna

 

I. Pojęcie polityki zagranicznej

1. Polityka zagraniczna jest to zorganizowany wysiłek państwa zmierzający do realizacji jego zewnętrznych interesów i polega na kształtowaniu korzystnego otoczenia międzynarodowego oraz modyfikowaniu zjawisk niepożądanych.

2. Racja stanu jest to najwyższe dobro państwa i jego obywateli

3. Cele polityki zagranicznej

a. strategiczne – długofalowe

b. taktyczne – doraźne

4. Metody i środki realizacji polityki zagranicznej

a. obór metod

– perswazja

– nacisk

– nakłanianie

– przymus

b. dobór środków:

– środki psychospołeczne – np.: współpraca naukowa, zagraniczna polityka kulturalna, polityka informacyjna, polityka narodowościowa

– środki polityczne i prawne – np.: rozmowy, konsultacje, negocjacje, pokojowe rozwiązywanie sporów, nacisk dyplomatyczny, oferty kompromisowe i pojednawcze

– środki ekonomiczne – np.: pomoc gospodarcza, doradztwo, umorzenie lub przesunięcie spłat kredytów, embargo, sankcje, praktyki dyskryminacyjne

– środki militarne – np.: demonstracja siły, pomoc wojskowa, interwencje, wojna, wspieranie jednej ze stron konfliktu, dostarczanie broni jednej ze stron konfliktu, odstraszanie lub szantaż za pomocą broni jądrowej

5. Uwarunkowania polityki zagranicznej

a. uwarunkowania zewnętrzne

– napięci i konflikty w stosunkach międzynarodowych

– roszczenia terytorialne

– agresywne ideologie i nacjonalizmy

– rywalizacja o strefy wpływów

– tzw. zagrożenia asymetryczne – np. terroryzm, zorganizowana przestępczość

b. uwarunkowania wewnętrzne

– środowisko geograficzne i bogactwa naturalne

– wielkość państwa i potencjał demograficzny

– poziom rozwoju gospodarczego i potencjał ekonomiczny

– mechanizmy i zasady współpracy wewnątrz struktur decyzyjnych

 

II. Warunki realizacji polskiej polityki zagranicznej

1. Zmiany w uwarunkowaniach polityki zagranicznej

a. zewnętrzne uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej

– zmiana układu granic ze względu na przekształcenia polityczne w Europie

– zmiana układu sił na świecie – zakończeni zimnej wojny klęską i upadkiem obozu komunistycznego

– kształtowanie się nowej struktury ładu międzynarodowego

b. wewnętrzne uwarunkowania polskiej polityki zagranicznej

– reformy polityczne polegające na przejściu od systemu niedemokratycznego do demokratycznego

– reformy gospodarcze – odejście od gospodarki centralnie zarządzanej do gospodarki kapitalistycznej

2. Organy państwa w stosunkach międzynarodowych w Polsce

a. prezydent

– jest najwyższym przedstawicielem państwa w stosunkach międzynarodowych

– uczestniczy w procesie ratyfikacyjnym umów międzynarodowych

b. parlament

– kontroluje prowadzenie polityki zagranicznej, decyduj

– decyduje o wojnie i pokoju

– w ograniczonym stopniu uczestniczy w realizowaniu polityki zagranicznej

– uczestniczy w procesie ratyfikacyjnym niektórych umów międzynarodowych

c. rząd – ma decydujący wpływ na kształt i główne kierunki polityki zagranicznej

d. minister spraw zagranicznych

– odpowiada za realizację polityki zagranicznej państwa

– prowadzi rokowania

– zawiera umowy

– utrzymuje kontakt z przedstawicielami innych państw

– mianuje członków misji dyplomatycznych

3. Organy zewnętrzne

a. ambasady najważniejsze placówki dyplomatyczne, spełniająca rolę przedstawicielstwa dyplomatycznego przy rządzie państwa przyjmującego

– reprezentują państwo i chronią jego interesy

– prowadzą rokowania

– dbają o rozwój dobrych stosunków z innymi państwami

b. misje specjalne – delegacje wysyłane za granicę w celu załatwienia konkretnej sprawy

c. przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych

d. urzędy konsularne – działają na rzecz ochrony interesów obywateli

e. Instytuty Polskie

 

III. Cele i działania polityki zagranicznej III RP

1. Budowanie nowych relacji ze Wschodem i Zachodem

a. przystąpienie Polski do Rady Europejskiej – 1991 r.

b. nawiązanie stosunków z wspólnotami europejskimi  i NATO

c. powołanie tzw. Trójkąta Weimarskiego (forum dyskusyjne Polski, Niemiec i Francji) – 1991 r.

d. nawiązanie dwustronnych układów o przyjaźni i współpracy z: Wielką Brytanią, Francją, Belgią, Szwajcarią

e. zaangażowanie w Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE), a następnie Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE)

f. uregulowanie stosunków z sąsiadami

2. Starania Polski o włączenie do struktur euroatlantyckich

a. podpisanie przez prezydenta Lecha Wałęsę dokumentów:

Założeń polskiej polityki bezpieczeństwa

Polityki bezpieczeństwa i strategii obronnej Rzeczypospolitej Polskiej

b. przystąpienie Polski do NATO – 12 III 1999 r.

c. przystąpienie Polski do Unii Europejskiej – 1 V 2004 r.

3. Europeizacja polskiej polityki zagranicznej

 

IV. Relacje dwustronne Rzeczypospolitej Polskiej

1. Relacje polsko-francuskie

a. zawarcie Traktatu o przyjaźni i solidarności – 9 IV 1991 r.

b. współpraca w ramach Trójkąta Weimarskiego

c. rozbieżności:

– problem interwencji w Iraku

– podział głosów w Radzie Unii Europejskiej

– problem zapisów dotyczących tradycji chrześcijańskich w projekcie Konstytucji dla Europy

– problem otwarcia francuskiego rynku pracy dla polskich pracowników

d. obszary współpracy

– bezpieczeństwo

– energia i środowisko naturalne

2. Relacje Polski z USA

a. pomoc Stanów Zjednoczonych w przezwyciężeniu zadłużenia i budowie demokracji i gospodarki wolnorynkowej

b. zabiegi strony polskiej o pozycję głównego partnera USA w Europie Środkowej

c. udział wojsk polskich w wojnie w Iraku

d. zacieśnianie współpracy wojskowej