Opis wylewu rzeki Eufrat w Mezopotamii

Eufrat wylewa w początkach lata a poczyna wzbierać na wiosnę, kiedy topnieją śniegi w Armenii, tak że z konieczności pola przemieniłyby się w jezioro a następnie w bagnisko, gdyby się nie odprowadziło rowami i kanałami nadmiaru wody, tak jak w Egipcie wody z Nilu. Stąd powstały kanały. Wymagają zaś wielkiej pracy. Ziemia bo­wiem jest głęboka, miękka i ustępliwa, tak że prąd z łatwością ją unosi i ogałaca równi­ny. Muł zaś wypełnia kanały i zapycha ich ujścia, W ten sposób nadmiar wód, zalewa­jąc równiny nad morzem, tworzy tam jeziora, moczary i sitowia, z których wyrabia się różne przedmioty plecione...

Zapobiec całkowicie takim wylewom jest niemożliwością, natomiast jest obowiąz­kiem dobrego władcy przynieść wszelką możliwą pomoc. Polega ona na tym, że przez obwałowanie nie dopuszcza się do nadmiernego wylewu, zaś przez oczyszczenie kana­łów i utrzymanie otwartych ujść zapobiega się zamuleniu. Oczyszczenie jest łatwe, natomiast obwałowanie wymaga wielu rąk. Albowiem ziemia miękka i ustępliwa nie trzyma wykopanego mułu, lecz ustępując prądowi pociąga go za sobą i czyni ujście kanału trudnym do zamknięcia.

A trzeba pośpiechu, ażeby kanały zamknąć dość szybko, tak, żeby nie uszła z nich wszystka woda. Bowiem kanały, wysuszone w lecie, wysuszaj ą także rzekę. Ta zaś, w razie zredukowania zasobu wody, nie może dostarczać irygacji w czasie, kiedy spalona przez upały letnie ziemia najbardziej jej potrzebuje. A nie ma żadnej różnicy czy plony zostaną zatopione w nadmiarze wody, czy zniszczone przez brak wody.

Także żegluga, wielce pożyteczna a zawsze zagrożona przez dwie wyżej wymienio­ne trudności, nie może należycie funkcjonować, jeżeli ujścia kanałów nie są szybko w razie potrzeby otwierane, bądź zamykane, a poziom wody w kanałach nie jest średni, czyli, że w nich nie ma ani nadmiaru, ani niedostatku wody.

Strabon, Geografia, fragment opisu wylewu Eufratu, tłum. J. Iluk

 

A. Wymień najważniejsze konstrukcje inżynieryjne opisane w źródle.

B. Na podstawie źródła i wiedzy pozaźródłowej przedstaw różnice między wylewami Nilu a wylewami Eufratu.

C. Wymień i opisz funkcje, które spełniaj system opisany w źródle.