Kodeks prawa króla babilońskiego Hammurabiego

Jeżeli ktoś drugiemu czary zarzuciwszy, nie udowodnił mu tego, uda się ten, któremu czary zarzucono, do bóstwa rzeki, a skoro się w rzece zanurzył, jeśli go rzeka porwie, oskarżyciel dom jego zabierze. Jeśli zaś męża owego rzeka oczyści, nietkniętym został, będzie zabity ten, który mu czary zarzucił, ten zaś, który się w rzekę zanurzył, dom swego oskarżyciela zabierze.

Jeżeli sędzia proces osądził, orzeczenie wydał, dokument opieczętowany wystawić kazał, a później wyrok zmienił, sędzia ten, skoro mu się zmianę wyroku dowiedzie, roszczenie, które w tym procesie zachodzi, dwunastokrotnie powetuje. Prócz tego na publicznym zebraniu z krzesła sędziowskiego jego się usunie, tak że nie wróci na nie, z sędziami w sądzie nie będzie więcej zasiadał.

Jeśli ktoś mienie boga lub pałacu ukradł, będzie ten mąż zabity, także ten, który rzecz skradzioną z ręki jego przyjął, będzie zabity.

Jeśli ktoś włamie się do innego domu, na miejscu włamania się zabiją go i tamże pogrzebią.

Jeśli w domu czyimś wybuchł ogień, a ktoś, co dla gaszenia przyszedł, na mienie gospodarza domu okiem rzucił i własność gospodarza sobie przywłaszczył, mąż ten będzie do ognia wrzucony.

Jeśli kogoś przytłacza dług, a on sprzedał swą małżonkę, swego syna albo swą córkę, lub dał w zastaw za dług, trzy lata będą pracować w domu swego nabywcy lub wierzyciela, a ten w czwartym roku obdarzy wolnością.

Jeśli ktoś postanowił wypędzić swego syna, przed sędziami rzeknie:

Wypędzę mego syna, sędziowie rozpatrzą jego sprawę, a jeśli syn nie dopuścił się ciężkiego przewinienia, .które pociąga za sobą przewinienie, ojciec syna swego nie wypędzi.

Jeśli wobec ojca dopuścił się ciężkiego przewinienia, które pociąga za sobą wypędzenie, po raz pierwszy ojciec mu daruje; jeśli się dopuści ciężkiego przewinienia po raz drugi, ojciec może syna swego wypędzić.

Jeśli rzemieślnik wziął sobie syna kogoś na wychowanie i swego rzemiosła nauczył go, nie można domagać się zwrotu syna.

Jeśli nie nauczył go swego rzemiosła, wróci ten wychowanek do domu ojca swego.

Jeśli syn uderzył swego ojca, utną mu rękę.

Jeśli pełnoprawny obywatel wybił oko członkowi klasy pełnoprawnych obywateli, wyrwą mu oko.

Jeśli złamał kość pełnoprawnego obywatela, złamią mu kość.

Jeśli wyrwał oko poddanego albo złamał kość poddanego, zapłaci jedną minę srebra.

Jeśli wyrwał oko niewolnikowi innej osoby albo złamał kość niewolnikowi innej osoby, zapłaci połowę jego ceny kupna.

Jeśli pełnoprawny obywatel uderzył w twarz pełnoprawnego obywatela, godniejszego niż on, na zgromadzeniu wyliczą mu sześćdziesiąt uderzeń bykowcem.

Jeśli niewolnik innej osoby uderzył w twarz członka klasy pełnoprawnych obywateli, utną mu ucho.

Jeśli lekarz zrobił pełnoprawnemu obywatelowi nożem z brązu ciężką operację i pełnoprawnego obywatela uzdrowi, albo za pomocą noża z brązu otworzy łuk brwiowy pełnoprawnego obywatela i uzdrowi oko jego, weźmie dziesięć szekeli srebra.

Jeśli jest to członek klasy poddanych, lekarz weźmie pięć szekeli srebra.

Jeśli jest to czyjś niewolnik, zapłaci pan niewolnika lekarzowi dwa szekele srebra. Jeśli budowniczy wybudował komuś dom, a dzieła swego nie wykonał trwale i dom, który wybudował, zawali się i zabije właściciela domu, budowniczy ten poniesie karę śmierci.

Jeśli przez to zabił syna właściciela domu, będzie zabity syn tego budowniczego.

Jeśli przez to zabił niewolnika właściciela domu, da właścicielowi domu niewolnika za niewolnika.

Teksty źródłowe do nauki historii w szkole. Nr 1.  Starożytny Wschód. Oprac. J. Wolski, PZWS, Warszawa 1959, str. 14-15

1. Jaki to rodzaj źródła historycznego?

2. Udowodnij lub obal twierdzenie, że prawo Hammurabiego opierało się zasadzie prawa talionu.

3. Czy kary stosowane w Babilonii miały charakter odzwierciedlający? Uzasadnij swoją opinię.

4. Na podstawie tekstu dokonaj rekonstrukcji struktury społecznej Babilonu.

5. Wymień sankcje, które groziły nieuczciwemu sędziemu.

6. Wymień przestępstwa, które były karane ze szczególną surowością.