Utworzenie kolonii na Kyrenie 

Postanowione przez zgromadzenie. Kiedy Apollo polecił Battosowi i Terejczykom założyć kolonię w Kyrenie, Terejczycy postanowili posłać Battosa do Libii jako wodza i króla, i tych Terejczyków jako jego towarzyszy. Na równych i sprawiedliwych warunkach z każdej rodziny jeden syn będzie wciągnięty na listę [...] spośród młodych i wolnych Terejczyków [...] i popłynie. Jeśli osadnikom uda się założyć kolonię, każdy z ojczyzny, który popłynie do Libii później, będzie mógł zostać obywatelem i pełnić urzędy oraz otrzyma działkę ziemi, która do tej pory nie miała jeszcze pana. Jeśli jednak nie uda im się założyć kolonii, a Terejczycy nie będą w stanie udzielić im pomocy i będą w wielkich kłopotach przez pięć lat, będą mogli opuścić tamten kraj i bezpiecznie wrócić do własnych majątków na Terze i będą mogli być tutaj obywatelami. Każdy kto odmówi popłynięcia, kiedy zostanie wysłany przez pań­stwo, będzie podlegał karze śmierci, a majątek jego zostanie skonfiskowany. Każdy kto udzieli schronienia i opieki takiemu człowiekowi, nawet jeśli to ojciec będzie pomagał synowi czy brat bratu, będzie podlegał takiej samej karze jak człowiek, który odmówił popłynięcia.

Na takich warunkach zaprzysięgli umowę ci, którzy po­zostali tutaj i ci, którzy odpłynęli jako koloniści; i obłożyli klątwą tych, którzy by złamali to porozumienie i nie byli mu posłuszni, zarówno spośród tych, co odpłynęli, jak i tych, co pozostali.

S. Sprawski, G. Chomicki, Starożytność, Teksty źródłowe, komentarze i zagadnienia do historii w szkole średniej, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999 

1. W jaki sposób dobierano ludzi, którzy mieli założyć nową kolonię?

2. Na podstawie tekstu ustal, czy przygotowywana wyprawa mogła spotkać się z nadmiarem, czy brakiem chętnych uczestników?

3. Jakie konsekwencje groziły osobom, które nie podporządkują się decyzji zgromadzenia?

4. Podkreśl prawdziwą odpowiedź: Pełnoprawnymi obywatelami nowopowstałej kolonii będą mogli być:

tylko uczestnicy pierwszej wyprawy

osoby, którym taki status zostanie przyznany przez macierzystą polis

każdy, kto uda się do nowej kolonii w przeciągu pięciu lat

5. W jakich okolicznościach uczestnicy wyprawy będą mogli wrócić do domu bez narażania się na kary?