2. 1. Ziemie polskie pod okupacją

1. Podział ziem polskich na okupacje

a. 28 IX 1939 r. III Rzesza i ZSRR podpisały traktat o granicach i przyjaźni, który zmieniał postanowienia paktu Ribbentrop-Mołotow

b. ziemie leżąca na wschód od Bugu zostały włączone do ZSRS

c. ziemie  leżące na zachód od Bugu, które zostały przyznane III Rzeszy, podzielono na dwie części:

– część zachodnia i północna została wcielona do III Rzeszy i odtąd miała stanowić jej integralną część - tzw. ziemie wcielone

– z części wschodniej i południowej utworzono Generalne Gubernatorstwo (GG)

2. Polityka okupanta niemieckiego wobec ludności polskiej

a. ziemie wcielone do III Rzeszy miały zostać zgermanizowane

– ludność polska była z nich stopniowo wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa

– ziemie włączone do III Rzeszy zasiedlano niemieckimi kolonistami

b. sytuacja ludności polskiej w Generalnym Gubernatorstwie

– w GG władzę sprawował rezydujący na Wawelu w Krakowie Hans Frank

– GG miało stanowić rezerwat taniej siły roboczej

– Polaków pozbawiono możliwości kształcenia się poza szkołami podstawowymi i zawodowymi

– władze niemieckie zezwoliły na posługiwanie się językiem polskim, wydawanie kontrolowanej przez nich prasy polskojęzycznej (tzw. gadzinówki) oraz utrzymali polską policję – tzw. policja granatowa

c. część ludności polskiej miała zostać poddana germanizacji – w tym celu utworzono tzw. volkslisty – wpisane na nie osoby nazywano volksdeutschami

3. Formy terroru niemieckiego

a. oddziały Einsatzgruppen dokonywały masowych mordów na warstwie przywódczej narodu – ludziach polityki i kultury

b. zostały przeprowadzone specjalne akcje, wymierzone w polską inteligencję:

Akcja Specjalna „Kraków

akcja AB

c. powstały specjalne obozy koncentracyjne, np.:

– w Stutthofie niedaleko Gdańska

Fort VII w Poznaniu

d. miejscem kaźni Polaków były więzienia, np.:

Pawiak w Warszawie

– areszt Gestapo w alei Szucha w Warszawie

– więzienie Montelupich w Krakowie

e. Niemcy starali się zastraszyć Polaków przeprowadzając

uliczne łapanki

uliczne egzekucje

f. przyczyną chorób i zgonów był głód

4. Polityka okupacyjna ZSRS

a. polityka narodowościowa

– władze ZSRR przeprowadzały masowe aresztowania polskiej inteligencji, urzędników i przedsiębiorców

– Polakom przymusowo nadawano obywatelstwo radzieckie – tzw. paszportyzacja

– w 1940 i 1941 r. przeprowadzono masowe deportacje ludności polskiej, w wyniku których w głąb ZSRS wywieziono ok. 400 tys. osób

NKWD wymordowało kilka tysięcy polskich jeńców – m.in. w Katyniu

b. sowietyzacja Kresów Wschodnich, która polegała na:

– likwidacji prywatnych wielkich majątków ziemskich

– przymusowej kolektywizacji wsi

nacjonalizacji przemysłu

– narzuceniu mieszkańcom ideologii komunistycznej