1. 3. Wartości i normy społeczne

1. Wartości społeczne  stany rzeczy powszechnie uznawane w danej grupie społecznej za szczególnie cenne

a. system wartości – wartości uporządkowane wg hierarchii ważności

b. światopogląd – zbiór poglądów na rzeczywistość otaczającą człowieka

c. podstawowe orientacje życiowe ze względu na przyjęty system wartości

hedoniści – korzystanie z przyjemności i unikanie przykrości

eudajmoniści – samorealizacja poprzez dążenie do realizacji celów

c. pluralizm wartości dopuszcza funkcjonowanie w społeczeństwie różnych systemów wartości

– w społeczeństwie systemy wartości podlegają w pewnym stopniu uzgodnieniu

– warunkiem zachowania pluralizmu systemów wartości jest tolerancja

2.Normy społeczne – normy społeczne to reguły określające, jakie zachowania są akceptowane, a jakie odrzucane przez daną zbiorowość lub grupę społeczną

a. rodzaje norm społecznych:

prawne – ustanowione przez państwo

religijne – wynikające z dogmatów danej religii

moralne (etyczne) – wyznaczają, co jest bezwzględnie nakazane lub zakazane

obyczajowe – zawierają utrwalone tradycją wzorce zachowań w określonych ważnych sytuacjach

b. postawy wobec norm społecznych

aprobata

konformizm

nonkonformizm

4. Kontrola społeczna

a. kontrola społeczna – środki, którymi dysponuje społeczeństwo, zapewniające zachowanie jednostek zgodne z obowiązującymi w nim  normami

b. formy kontroli społecznej

– kontrola formalna i kontrola nieformalna

– kontrola zewnętrzna i kontrola wewnętrzna

c. sankcje jako forma kontroli społecznej

sankcje negatywne konsekwencje będące skutkiem łamania norm społecznych

– sankcje formalne

– sankcje nieformalne – tzw. rozproszone

d. prewencja – zapobieganie naruszaniu norm

e. nagrody