3. 2. Przemiany społeczne w Polsce

1. Społeczeństwo polskie okresu PRL

a.  reforma rolna i nacjonalizacja przemysłu były głównymi czynnikami determinującymi przemiany społeczne po II wojnie światowej

b. struktura społeczeństwa polskiego w okresie PRL

 elity Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej tzw. nomenklatura partyjna 

 inteligencja

robotnicy przemysłowi i robotnicy rolni (zatrudnieni w PGR i spółdzielniach rolniczych)

rolnicy indywidualni

2. Następstwa transformacji ustrojowej 

a. reformy gospodarcze lat 90-ych XX wieku

przywrócenie własności prywatnej (tzw. prywatyzacja)

przywrócenie gospodarki wolnorynkowej

demokratyzacja ustroju politycznego

b. koszty społeczne transformacji

szybko postępująca inflacja

gwałtowny wzrost bezrobocia

obniżenie poziomu życia problem ubóstwa

liczne przypadki degradacji społecznej

c. homo sovieticus  typ postawy i mentalności charakteryzujący się:

brakiem inicjatywy, biernością

postawą roszczeniową

niechęcią do zmian

d. adaptacja społeczna  dostosowywanie się społeczeństwa do nowych warunków

część nomenklatury skorzystała na procesie prywatyzacji 

nowe możliwości awansu stwarzały inwestycje zagraniczne

rozwijał się tzw. small business

problemy gospodarcze skłoniły liczną grupę do emigracji

3. Struktura współczesnego społeczeństwa polskiego

a. struktura klasowa:

 klasa wyższa

nowa klasa średnia

klasa średnia

klasa niższa

b. kategorie społeczno-zawodowe:

wyżsi kierownicy, urzędnicy i specjaliści

specjaliści średniego stopnia

pracownicy biurowi

pracownicy handlu i usług

średni i mali właściciele

robotnicy wykfalifikowani

robotnicy niewykfalifikowani

chłopi i robotnicy rolni

c. proces dyferencjacji (zróżnicowania) inteligencji