2. 4. Przemiany struktury i problemy społeczeństwa polskiego

1. Społeczeństwo polskie okresu PRL

a. zmiany granic i przesiedlenia ludności spowodowały ujednolicenie struktury narodowościowej w Polsce

b. straty wojenne oraz  reforma rolna i nacjonalizacja przemysłu były głównymi czynnikami determinującymi przemiany społeczne po II wojnie światowej

c. struktura społeczeństwa polskiego w okresie PRL

 elity Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej tzw. nomenklatura partyjna 

robotnicy przemysłowi i robotnicy rolni (zatrudnieni w PGR i spółdzielniach rolniczych)

rolnicy indywidualni

 inteligencja miała status warstwy usługowej wobec robotników i chłopów

– kształtowanie się tzw. socjalistycznej klasy średniej (inteligencja, wysoko wykwalifikowani robotnicy, zamożni chłopi)

 

 2. Koszty społeczne transformacji gospodarczej

a. reformy gospodarcze lat 90-ych XX wieku

przywrócenie własności prywatnej (tzw. prywatyzacja)

przywrócenie gospodarki wolnorynkowej

demokratyzacja ustroju politycznego

b. koszty społeczne transformacji

szybko postępująca inflacja

gwałtowny wzrost bezrobocia

obniżenie poziomu życia problem ubóstwa

– przesunięcia pracowników między sektorami gospodarki

liczne przypadki degradacji społecznej

3. Struktura współczesnego społeczeństwa polskiego

a. struktura klasowa:

 klasa wyższa

nowa klasa średnia

klasa średnia

klasa niższa

b. kategorie społeczno-zawodowe:

wyżsi kierownicy, urzędnicy i specjaliści

specjaliści średniego stopnia

pracownicy biurowi

pracownicy handlu i usług

średni i mali właściciele

robotnicy wykfalifikowani

robotnicy niewykfalifikowani

chłopi i robotnicy rolni

c. proces dyferencjacji społecznej (zróżnicowania)

 

4. Problemy społeczne

a. ubóstwo

– ubóstwo skrajne

– ubóstwo ustawowe

– ubóstwo relatywne

b. bezrobocie

c. samobójstwa

d. rozwody

e patologie społeczne

– przestępczość

– alkoholizm

– prostytucja

– narkomania

 

5. Sytuacja ludzi młodych

a. bezrobocie

b. trudności osób zatrudnianych na podstawie umów cywilnych

c. zła sytuacja mieszkaniowa

d. zjawiska patologiczne wśród młodzieży

– siecioholizm

– fonogolizm

– uzależnienie od„bycie off line”

– przejawy agresji i posługiwania się mową nienawiści

 

6. Kluczowe metody rozwiazywania problemów społecznych w Polsce

a. wsparcie finansowe dla rodzin najuboższych

b. rozwiązania ułatwiające godzenie rodzicielstwa z pracą zawodową (urlopy opiekuńcze i wychowawcze)

c. udogodnienia podatkowe (wspólne opodatkowanie małżonków; ulgi podatkowe)

d. rozbudowa infrastruktury zaspokajającej potrzeby rodzin (żłobki, przedszkola, szkoły)

e. działania na rzecz przeciwdziałania bezrobociu i ubóstwu

f. działania na rzecz przeciwdziałania przestępczości

g. działania zmierzające do ograniczenia problemu mieszkaniowego

h. Działania na rzecz poprawy opieki zdrowotnej